Vì sao đây là tin bạn không thể bỏ qua nếu định mua bất động sản hay mở công ty ở Thái Lan
Nếu bạn đang cân nhắc lập công ty Thái để đứng tên mua đất, xây villa hay kinh doanh tại Phuket theo kiểu nhờ người Thái đứng tên cổ phần hộ (nominee shareholder), thì tin này rất đáng đọc kỹ. Tháng 5/2026, ông Panupong Naiyanapakorn, Tổng cục trưởng Cục Phát triển Kinh doanh Thái Lan (DBD), tuyên bố thẳng: thời của các cổ đông đứng tên hộ đã kết thúc. Hiện có 118.000 công ty có yếu tố vốn nước ngoài trên toàn quốc đang bị rà soát, và đây không phải chiến dịch riêng ở Phuket mà là một cuộc tổng kiểm tra trên cả nước Thái Lan.
Với nhiều nhà đầu tư quốc tế, trong đó có không ít người Việt, từng dùng cấu trúc nominee để lách Luật Kinh doanh của Người Nước Ngoài (Foreign Business Act - FBA), đây là lời cảnh báo rõ ràng nhất từ trước đến nay. Kể từ tháng 1/2026, số lượng đăng ký công ty có dấu hiệu rủi ro cao đã giảm hơn 60%, cho thấy các cơ chế kiểm soát mới đã bắt đầu phát huy tác dụng thực sự. Theo Nation Thailand, giới chức cũng đã đánh dấu khoảng 53.000 mối liên kết doanh nghiệp có nguy cơ và khoảng 2.000 tài khoản ngân hàng nghi vấn (mule accounts) trong khuôn khổ cuộc điều tra mở rộng này.
Trả lời nhanh: bạn cần nắm những gì
- 118.000 công ty có cổ đông nước ngoài sở hữu từ 0,01% đến 49,99% cổ phần đang nằm trong diện DBD giám sát
- 6.551 công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên 50% đang bị điều tra vì nghi vi phạm FBA
- Từ tháng 1/2026, số đăng ký công ty rủi ro cao đã giảm hơn 60%
- Người vi phạm có thể đối mặt án tù đến 3 năm, bị phạt tiền, buộc giải thể doanh nghiệp và trục xuất khỏi Thái Lan
- Các lối đi hợp pháp gồm xin Giấy phép Khuyến khích Đầu tư của BOI (BOI Promotion) hoặc Giấy phép Kinh doanh cho Người Nước Ngoài (FBL)
- Việc thực thi được phối hợp giữa DBD, Cục Điều tra Đặc biệt (DSI), cảnh sát và cơ quan thuế
- Từ ngày 1/4/2026, DBD dự kiến yêu cầu xác minh cổ đông trực tiếp (in-person) đối với một số thay đổi doanh nghiệp có yếu tố vốn nước ngoài
Số liệu cụ thể theo từng tỉnh, đặc biệt đáng chú ý với ai quan tâm Phuket
- Phuket: khoảng 30.000 công ty đăng ký, trong đó khoảng 40% có cổ đông nước ngoài, đây là cụm cấu trúc "vùng xám" lớn nhất cả nước. Một đợt rà soát gần đây đã kiểm tra hơn 30.000 doanh nghiệp tại Phuket và phát hiện hơn 600 công ty có dấu hiệu sử dụng cổ đông đứng tên hộ
- Surat Thani (Koh Samui và Koh Phangan): 16.811 công ty, trong đó 11.426 công ty (khoảng 68%) có cổ đông nước ngoài, tỷ lệ cao nhất trong số các tỉnh được thống kê
- Krabi: 3.587 công ty, 749 công ty (20,88%) có yếu tố vốn nước ngoài
- Phang Nga: 1.685 công ty, 346 công ty (20,53%) có yếu tố vốn nước ngoài
Luật Kinh doanh của Người Nước Ngoài năm 1999 (Foreign Business Act 1999) quy định người nước ngoài không được nắm giữ quá 49% cổ phần trong các công ty hoạt động ở những ngành nghề bị hạn chế, trừ khi có giấy phép đặc biệt.
Đáng lưu ý, DBD hiện yêu cầu cổ đông người Thái phải cung cấp bằng chứng rõ ràng về nguồn tiền góp vốn, bao gồm sao kê ngân hàng và hồ sơ khai thuế. Một cổ đông đứng tên hộ mà không có dòng tiền thật đứng sau sẽ không còn "qua mặt" được vòng kiểm tra như trước.
Về chế tài, vi phạm FBA có thể bị phạt hành chính, truy tố hình sự với mức án tù lên đến 3 năm, buộc giải thể pháp nhân, và trục xuất chủ sở hữu nước ngoài. Riêng tại Phuket, một chiến dịch cảnh sát nhiều giai đoạn mang tên "Operation Dismantle Foreign Nominee Network" (Phase 4) đã truy tố 16 cá nhân qua tám đợt truy quét, với 361 công ty đang bị điều tra và 149 pháp nhân bị phát hiện đang sở hữu đất trong khi cổ đông nước ngoài thực tế nắm quyền kiểm soát trên 50%.
Lộ trình xử lý nếu công ty của bạn đang dùng cấu trúc nominee
-
Rà soát ngay cấu trúc công ty hiện tại. Nếu công ty Thái của bạn đang dựa vào cổ đông đứng tên hộ, cần xác định điều này càng sớm càng tốt. Nên tìm luật sư có kinh nghiệm thực tế về FBA, không phải luật sư "biết nói tiếng Anh" là đủ.
-
Kiểm tra hồ sơ chứng minh nguồn vốn của cổ đông người Thái. Mỗi đồng sở hữu người Thái cần có sao kê ngân hàng và hồ sơ thuế chứng minh nguồn tiền góp vốn là thật. Nếu không có các giấy tờ này, nhiều khả năng cấu trúc sẽ bị xếp vào diện sở hữu hộ (nominee).
-
Xác định đúng cơ chế sở hữu hợp pháp. Với các ngành nghề bị FBA hạn chế, có hai con đường hợp pháp: xin BOI Promotion (giấy phép đầu tư từ Ủy ban Đầu tư Thái Lan) hoặc xin Giấy phép Kinh doanh cho Người Nước Ngoài (FBL) do Bộ Thương mại cấp.
-
Nộp hồ sơ BOI Promotion nếu doanh nghiệp đủ điều kiện. Quy chế BOI cho phép sở hữu 100% vốn nước ngoài, có ưu đãi thuế, và được quyền thuê lao động nước ngoài. Phù hợp với các lĩnh vực công nghệ, sản xuất, dịch vụ và nhiều ngành khác.
-
Xin FBL với các hoạt động ngoài phạm vi BOI. Quá trình xét duyệt mất từ 60 ngày trở lên. Cần có vốn điều lệ tối thiểu tùy theo ngành nghề, thông thường bắt đầu từ 3 triệu THB.
-
Cơ cấu lại cổ đông nếu cần thiết. Nếu vẫn muốn giữ đối tác người Thái, hãy đảm bảo họ thực sự tham gia quản lý và góp vốn thật. Nên lập thỏa thuận cổ đông chính thức thông qua luật sư Thái Lan.
-
Chuẩn bị hồ sơ sẵn sàng cho việc thanh tra. Sắp xếp lại sổ sách kế toán, biên bản họp cổ đông và hội đồng quản trị, sổ đăng ký cổ đông cho gọn gàng, minh bạch. DBD phối hợp kiểm tra chéo với DSI và cơ quan thuế, nên bất kỳ sự thiếu khớp nào giữa hồ sơ doanh nghiệp và hồ sơ thuế đều sẽ bị phát hiện.
-
Tư vấn chuyên gia trước khi bay sang Thái Lan. Nếu bạn dự định sang Thái để xem bất động sản và gặp luật sư, hãy sắp xếp lịch trình trước: một cuộc rà soát cấu trúc toàn diện thường mất 2-4 tuần.
Câu hỏi thường gặp
Cổ đông đứng tên hộ (nominee shareholder) ở Thái Lan là gì?
Đây là trường hợp một công dân Thái Lan đứng tên nắm giữ cổ phần công ty trên giấy tờ nhưng không thực sự góp vốn và không tham gia quản lý. Cấu trúc này thường được dùng để lách quy định của FBA về giới hạn sở hữu nước ngoài trên 49%. Từ năm 2026, DBD đang chủ động truy quét các cấu trúc dạng này.
Vi phạm quy định về nominee shareholder bị phạt như thế nào?
Mức phạt có thể lên đến 3 năm tù, kèm phạt hành chính, buộc giải thể công ty, và trục xuất chủ sở hữu nước ngoài. Chế tài có thể áp dụng cho cả nhà đầu tư nước ngoài lẫn người Thái đứng tên hộ.
Người nước ngoài có thể sở hữu 100% một công ty Thái Lan không?
Có, thông qua BOI Promotion hoặc Giấy phép Kinh doanh cho Người Nước Ngoài (FBL). BOI phù hợp với nhiều ngành nghề và đi kèm ưu đãi thuế. FBL do Bộ Thương mại cấp cho các hoạt động kinh doanh cụ thể.
DBD hiện đang rà soát bao nhiêu công ty?
118.000 công ty có cổ đông nước ngoài sở hữu từ 0,01% đến 49,99% đang bị rà soát. Ngoài ra còn 6.551 công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên 50% đang bị điều tra sâu hơn vì nghi vi phạm FBA.
DBD xác định thế nào là sở hữu nominee?
Cơ quan này kiểm tra nguồn tiền thực tế mà cổ đông người Thái sử dụng để góp vốn, bao gồm sao kê ngân hàng, hồ sơ thuế và lịch sử thu nhập. Nếu một cổ đông người Thái không chứng minh được nguồn tiền mua cổ phần đến từ đâu, quyền sở hữu đó sẽ bị xem là dạng nominee.
Việc này có ảnh hưởng đến sở hữu căn hộ chung cư (condo) không?
Không. Luật Chung cư (Condominium Act) vẫn cho phép người nước ngoài sở hữu trực tiếp tối đa 49% số căn trong một tòa nhà chung cư. Chiến dịch siết chặt lần này nhắm vào các công ty mà người nước ngoài dùng để mua đất, xây villa, hoặc kinh doanh những ngành bị FBA hạn chế.
Xin BOI Promotion mất bao lâu?
Quá trình xét duyệt hồ sơ BOI thường mất từ 60 đến 90 ngày làm việc. Việc chuẩn bị hồ sơ có thể mất thêm 2-4 tuần. Trong bối cảnh siết chặt như hiện nay, nên bắt đầu quy trình càng sớm càng tốt.
Nếu công ty của tôi đang dùng cấu trúc nominee thì phải làm gì?
Hãy tiến hành rà soát pháp lý ngay lập tức, xác định hướng hợp thức hóa phù hợp (BOI, FBL, hoặc tái cơ cấu với đối tác Thái thực sự góp vốn), và bắt đầu chuyển đổi. Việc chủ động đưa cấu trúc về đúng quy định sẽ giảm đáng kể nguy cơ bị truy tố hình sự.
Chiến dịch này có chỉ giới hạn ở các tỉnh du lịch không?
Không. Ông Panupong Naiyanapakorn đã nói rõ đây là vấn đề trên toàn quốc. Số liệu từ Phuket, Koh Samui và Krabi được nêu ra như những ví dụ điển hình nhất, nhưng việc thực thi đang diễn ra trên khắp Thái Lan.
Thái Lan không đóng cửa với nhà đầu tư nước ngoài, mà đang bịt các lỗ hổng pháp lý. Sự khác biệt này rất quan trọng. Những ai chuyển sang cấu trúc sở hữu hợp pháp ngay từ bây giờ sẽ bảo vệ được tài sản của mình và có lợi thế cạnh tranh thực sự so với những người vẫn còn bám víu vào cấu trúc nominee. Đội ngũ Bất động sản Thái Lan luôn sẵn sàng đồng hành để bạn tìm được giải pháp sở hữu bất động sản đúng luật, an toàn lâu dài.
Nguồn: Nation Thailand
